Khi lập cơ sở kinh doanh hay thỉnh tượng mới, việc đọc văn khấn an vị Thần Tài Thổ Địa là bước không thể thiếu để thiết lập không gian thờ tự. Lời khấn như tờ trình chính thức, cung thỉnh các vị tôn thần ngự tọa, che chở cho công việc làm ăn. Một khởi đầu được chuẩn bị tươm tất sẽ mang lại nhiều sự tin tưởng và yên tâm. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp mẫu văn khấn cùng các hướng dẫn thiết thực nhất để anh chị hoàn thành nghi lễ.
An vị và khai quang điểm nhãn không phải một việc
Khi bắt đầu lập ban thờ mới, nhiều gia chủ thường nhầm lẫn giữa hai nghi thức quan trọng là an vị và khai quang điểm nhãn. Tại các nơi bán đồ thờ, khách hàng đôi khi được tư vấn gộp chung hai việc này lại làm một. Nhưng thực tế, đây là hai bước hoàn toàn khác nhau cả về mục đích lẫn người thực hiện. Việc phân biệt rõ ràng sẽ giúp gia chủ chủ động hơn và biết chính xác mình cần làm gì khi thỉnh tượng Thần Tài Thổ Địa về nhà.
Trước hết, cần hiểu “khai quang điểm nhãn” (chữ Hán viết là 開光點眼) là một nghi thức chuyên biệt. Trong đó, từ “điểm nhãn” (點眼) mang ý nghĩa cụ thể là chấm mắt, là động tác quan trọng cuối cùng. Mục đích cốt lõi của toàn bộ quá trình này là làm cho pho tượng có linh. Dựa trên các thư tịch và tài liệu tra cứu được, kinh văn sớm nhất có chép chi tiết về nghi thức khai quang là quyển 《佛說一切如來安像三昧儀軌經》, do 施護 dịch vào đời Bắc Tống, khoảng năm 980. Do tính chất chuyên biệt, việc thực hiện nghi thức này thường do những người có phận sự hoặc những bậc thầy có chuyên môn đảm nhận.
Khác với khai quang, an vị là hành động đặt tượng và bát hương vào đúng vị trí ngay ngắn trên ban thờ mới, sau đó gia chủ thắp hương khấn báo. Trong các thư tịch cổ, nghi thức này được ghi chép là 安座 hoặc 安神位, mang ý nghĩa gốc là “đặt yên vào chỗ ngồi”. Từ “an vị” mà chúng ta thường dùng hàng ngày chính là cách nói quen thuộc của người Việt để chỉ việc này. Công việc này hoàn toàn có thể do chính người trong nhà tự tay thực hiện.
Hiểu được bản chất của từng việc, gia chủ sẽ thấy thứ tự đúng luôn là khai quang trước, an toạ sau. Một bên là nghi thức đánh thức để làm cho pho tượng có linh, còn một bên là hành động chính thức đặt pho tượng vào chỗ thờ tự của ngài trong gia đình.
Trong quá trình tư vấn và tiếp xúc với nhiều khách hàng thỉnh tượng, chúng tôi nhận thấy có một thực tế là không có bất kỳ tài liệu nào quy định bắt buộc phải khai quang mới được thờ. Rất nhiều nhà khi thỉnh tượng về, chỉ cần lau chùi sạch sẽ bằng nước thơm, cẩn thận đặt lên ban thờ rồi thắp hương báo cáo là xong, mọi việc vẫn hanh thông. Trong khi đó, cũng có nhiều nhà kỹ tính hơn, cố cất công mời người về làm lễ khai quang đầy đủ. Cả hai cách làm này hiện vẫn đang tồn tại song song trong đời sống. Gia chủ không cần quá lo lắng, hãy cứ thực hiện tuỳ theo khả năng và điều kiện thực tế của gia đình mình.
Bài văn khấn an vị Thần Tài Thổ Địa
Dưới đây là mẫu bài cúng truyền thống, cung thỉnh sự chứng giám của các ngài tại nơi thờ tự mới.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Thần Tài vị tiền, Thổ địa cai quản tại xứ này.Tín chủ con là: [Tên của anh chị] ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay là ngày lành tháng tốt, ngày [Ngày] tháng [Tháng] năm [Năm] âm lịch.
Tín chủ con thành tâm sắm sửa lễ vật, hương hoa. Nay chúng con đã lập bàn thờ mới, tạc tượng ngài, bốc bát nhang mới. Kính cẩn cung thỉnh ngài Thần Tài vị tiền giáng lâm ngự tọa nơi ban thờ này, chứng giám lòng thành. Cúi xin các ngài an vị, che chở và phù hộ cho gia đình chúng con buôn bán hanh thông, vạn sự an lành.Chúng con xin kính lễ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Về quy tắc hành lễ chung, anh chị có thể xem bài tổng hợp văn khấn Thần Tài để áp dụng cho các dịp rằm, mùng 1 sau này một cách bài bản nhất.
Sắm lễ tối thiểu để làm lễ an vị
Câu đối hai bên bài vị vốn là một cặp
Trong ngày an vị, ngoài việc sắp xếp tượng và đồ lễ, gia chủ thường đặc biệt chú ý đến tấm bài vị màu đỏ chữ vàng đặt phía sau lưng hai ông. Trên mặt tấm bài vị này có ghi các dòng chữ Hán mà không phải ai cũng rõ nghĩa. Nổi bật ở chính giữa là bốn chữ 地主神位, xác định đây là chỗ ngồi của vị thần cai quản đất đai.
Đáng chú ý nhất là cặp chữ chạy dọc hai bên tấm bài vị. Hai vế này lần lượt là 五方五土龍神 và 前後地主財神. Dữ kiện ít người biết là hai vế này vốn là một câu đối hoàn chỉnh trên cùng một tấm bài vị, nhằm tôn vinh các vị thần linh cai quản khu đất. Nhưng khi chuyển sang bài khấn của người Việt, cặp câu đối này lại bị tách đôi thành hai lời thỉnh mời riêng biệt, làm cho nhiều người lầm tưởng đây là những vị thần hoàn toàn độc lập với nhau. Hiểu được chi tiết này, gia chủ sẽ thấy rõ sợi dây liên kết giữa những gì ghi trên bài vị và lời văn khấn khi làm lễ.
Về mặt thực tế khi bày trí, tấm bài vị luôn được đặt sát vào vách tường phía sau cùng của ban thờ. Chiều cao của bài vị có thể cao hơn đỉnh đầu tượng hoặc chỉ ngang bằng, tuỳ thuộc vào kích thước của trọn bộ bàn thờ Thần Tài Thổ Địa mà gia đình đã sắm. Nhiều gia chủ cũng thắc mắc liệu tấm bài vị này có bắt buộc phải có không. Trên thực tế, có nhà vẫn bày ban thờ mà không dùng đến bài vị, chỉ đặt tượng hai ông dựa lưng vào vách gỗ vững chãi phía sau. Dù vậy, phần lớn các gia đình khi lập ban thờ mới vẫn chọn đặt thêm tấm bài vị để không gian thờ cúng thêm phần tươm tất và trọn vẹn ý nghĩa.
Lễ an vị là nghi thức trọng đại nên mâm cúng thường được chuẩn bị đầy đủ hơn ngày thường. Dù không phô trương, anh chị cần sắm sửa đủ các món cơ bản dâng lên ban thờ để thể hiện lòng biết ơn và sự kính trọng.
Đầu tiên là mâm ngũ quả tươi ngon và bình hoa tươi (cúc vàng, đồng tiền). Ba hũ nhỏ đựng muối, gạo, nước, cùng trầu cau, hương, nến đỏ, và rượu trắng là không thể thiếu. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này giải đáp phần lớn cho câu hỏi bàn thờ Thần Tài gồm những gì trong ngày lập ban.
Về cỗ mặn, thường có xôi gấc, gà luộc hoặc miếng heo quay. Người miền Nam hay cúng thêm bộ tam sên. Đồ lễ sau khi cúng xong được thụ lộc trong nội bộ gia đình để giữ vượng khí. Các lễ vật nên được đặt vào những đĩa sạch sẽ, tươm tất.
Thời điểm nên khấn an vị
Nhiều gia chủ chọn ngày lành tháng tốt để lập ban thờ mới, khác với cúng thần tài hàng ngày mùng 10 vốn làm đều đặn quanh năm. Theo quan niệm dân gian, ngày giờ tương sinh với bản mệnh sẽ giúp vận khí hưng vượng, vạn sự suôn sẻ.
Nên chọn ngày giờ Hoàng Đạo, tránh các ngày Hắc Đạo hay xung khắc với tuổi. Giờ tốt nhất thường rơi vào buổi sáng hoặc trước 12 giờ trưa, lúc dương khí thịnh, mọi việc diễn ra dưới ánh sáng tự nhiên sẽ mang lại cảm giác quang minh, rạng rỡ.
Mấy lỗi hay gặp khi lập ban thờ mới
Ban thờ cũ và tượng cũ xử lý thế nào
Khi lập ban thờ mới, một vấn đề rất thường xuyên phát sinh là làm sao xử lý êm xuôi đồ thờ cũ. Anh chị có thể gặp trường hợp này khi chuyển sang nhà mới, khi muốn đổi sang một chiếc ban thờ to hơn để phù hợp với không gian, hoặc đơn giản là pho tượng cũ đã bị sứt mẻ qua thời gian dài sử dụng. Nhiều anh chị tỏ ra băn khoăn không biết dọn dẹp thế nào cho phải phép.
Thực tế, những người làm nghề đồ thờ chứng kiến rất nhiều cách xử lý khác nhau tuỳ thuộc vào chất liệu và phong tục từng nhà. Nếu là đồ thờ bằng gỗ, giấy hay các vật liệu dễ cháy, nhiều nhà chọn cách đem hoá thành tro rồi rải xuống sông hồ cho mát mẻ. Đối với tượng bằng sứ, bằng đá hay đồ vật không cháy được, có nhà cẩn thận đem bọc lại rồi gửi lên chùa. Cũng có không ít anh chị chọn cách chôn sâu xuống đất ở những nơi sạch sẽ. Mỗi gia đình lại chọn một cách riêng và không có tài liệu nào phán quyết đâu mới là cách duy nhất đúng.
Điều đáng nói là khi đã thu dọn xong xuôi những món đồ cũ, anh chị mới có thể yên tâm xem qua các hướng dẫn cách bày ban Thần Tài đẹp để sửa soạn cho ban thờ mới của nhà mình. Dù chọn cách giải quyết nào, chỉ cần thao tác cẩn thận, dọn dẹp sạch sẽ gọn gàng là anh chị đã hoàn tất quá trình thay đổi không gian thờ tự một cách ổn thoả.
Trong ngày an vị nhiều việc phải lo toan, anh chị dễ mắc phải những sai sót làm giảm đi sự trang nghiêm của buổi lễ quan trọng này.
Lỗi thứ nhất là đặt ban thờ sai hướng. Ban thờ cần tựa lưng vào tường vững chắc, hướng ra cửa chính đón tài lộc, tuyệt đối không đặt dưới gầm cầu thang hay góc khuất gần phòng vệ sinh.
Lỗi thứ hai là nhầm lẫn vị trí tượng. Từ ngoài nhìn vào, Thần Tài ở bên trái, Thổ Địa bên phải. Anh chị có thể xem bài phân biệt thần tài thổ địa để nhận dạng đúng hình dáng trước khi đặt vị trí cố định.
Lỗi thứ ba là không giữ không gian yên tĩnh. Nghi thức cần sự tĩnh lặng. Những tiếng ồn ào thi công hay cãi vã xung quanh sẽ làm mất đi bầu không khí tâm linh trang trọng.
Câu hỏi thường gặp
Lễ an vị có bắt buộc phải mời thầy phong thủy không?
Không bắt buộc. Nếu anh chị có lòng thành và chuẩn bị chu đáo, có thể tự tiến hành. Nếu không tự tin, nhờ người am hiểu hướng dẫn sẽ giúp yên tâm hơn.
Thắp hương bao nhiêu ngày sau khi an vị?
Theo phong tục, gia chủ nên thắp hương liên tục trong 100 ngày đầu (cả sáng và tối) để tụ khí, làm ấm không gian thờ tự mới, giúp các vị thần linh an ngự vững vàng.
Đã có ban thờ cũ chuyển sang cửa hàng mới thì khấn thế nào?
Anh chị vẫn thực hiện lễ an vị tương tự. Điểm khác là trước khi di dời, phải làm lễ xin phép ở chỗ cũ, sau đó đến nơi mới làm lễ an vị báo cáo địa chỉ mới.
Có nên để động vật tới gần ban thờ lúc đang cúng không?
Tuyệt đối tránh. Không nên để thú cưng chạy nhảy qua lại trước ban thờ, có thể làm đổ vỡ đồ lễ hoặc gây uế tạp không gian thiêng liêng.
Sau lễ an vị, đồ cúng nên xử lý ra sao?
Đồ mặn, hoa quả nên thụ lộc trong nhà, không chia người ngoài. Gạo muối cất đi dùng dần, rượu nước rảy quanh nhà hoặc trước cửa chính.
Khởi đầu trang nghiêm là nền tảng tốt đẹp cho cửa hàng kinh doanh. Nếu cần tìm vật phẩm bài trí chuẩn mực, anh chị hãy gọi 0366305124 (có Zalo) để được hỗ trợ nhiệt tình.
An vị bát hương xong, nhiều nhà hỏi tiếp nên có mấy bát trên ban thờ gia tiên. Câu trả lời ở vì sao có nhà ba bát hương.

